Een IQ-test, wat en waarom?

18 februari 2018, door Liesbeth Desmet

Jonas* (7 jaar) aart al even niet meer op school. Hij heeft vaak ruzie met klasgenootjes en hij wordt vaak gestraft door de juf wegens slecht gedrag. De initiële hulpvraag van de ouders van Jonas was dus een vraag rond woede. Via een belevingsonderzoek kwam onze kinderpsychologe te weten dat Jonas zich heel hard verveelde op school. Dit vertaalde zich in het zoeken van negatieve aandacht.
Er was dus een vermoeden van hoogbegaafdheid en om uit te sluiten of dit de oorzaak van de hulpvraag kon zijn nam onze kinderpsychologe een IQ-test af.

(* Jonas is een fictieve naam)

Wat is een IQ-test?

Een IQ-test peilt naar het Intelligentie Quotient (of IQ) van de persoon die de test ondergaat. De Quotient in het IQ betekent dat het cijfer eigenlijk een verhouding is ten opzichte van een een groep anderen. Bij de gestandaardiseerde IQ testen die wij bij Praktijk Mobiel gebruiken zijn dat steeds de leeftijdsgenootjes. Het gemiddelde van de groep is bepaald op 100.
Een intelligentietest en het bijhorende cijfer is een momentopname. Ziekte of vermoeidheid kunnen het IQ-cijfer rechtstreeks beïnvloeden. Maar ook doorheen de tijd kan een IQ-cijfer van een persoon wijzigen.
Daarom meldt onze kinderpsycholoog steeds in welk interval uw kind valt. Bijvoorbeeld: Indien Jonas een IQ-cijfer van 105 heeft, valt hij eigenlijk in het interval 96-110. Indien Jonas de IQ-test op een ander moment had afgenomen, zou zijn IQ-cijfer hoogstwaarschijnlijk tussen 96 en 110 gevallen zijn.

IQ-cijfers die tussen 90 en 110 vallen, worden beschouwd als gemiddeld. De onderstaande curve (bron: Wikipedia) visualiseert mooi dat 68.2% van de leeftijdsgenoten een IQ tussen 85 en 115 hebben.

IQ verdeling

Wanneer wordt een intelligentie test afgenomen bij kinderen?

De redenen zijn heel divers:

  • Op vraag van een logopedist
  • Bij zorgvragen rond frustratie op school in combinatie met goede punten
  • Bij vermoeden van hoogbegaafdheid
  • Bij vermoeden van een leerstoornis of een ontwikkelingsstoornis
  • Om bepaalde sterktes en zwaktes bij het kind vast te stellen

Waaruit bestaat een intelligentie test?

Bij praktijk mobiel gebruiken we enkel erkende, gestandaardiseerde testen. Voor kinderen van 2 jaar tot 6 jaar gebruiken we de WIPPSI-III. Voor kinderen van 6 jaar tot 17 jaar maken we gebruik van de WISC-III

De intelligentietest zelf bestaat uit een verbaal en een performaal gedeelte. De performale opdrachten meten inzicht in patronen, redeneren en conceptualiseren. De verbale opdrachten brengen informatieverwerking, woordenschat, begrijpend luisteren en verbaal redeneren in kaart. Daarnaast wordt ook de verwerkingsnelheid van de proefpersoon ingeschat.

De som van het performale IQ en het verbale IQ vormen het totale IQ. Gratis IQ-testen op het internet focusen meestal enkel op het performale aspect van het IQ. We zien ook vaak mensen in onze praktijk die focusen op het performale. 'Ons kind is goed in wiskunde en wetenschappen'. Terwijl het verbale minstens even belangrijk is.

De verschillende subtesten meten een verschillend aspect van de intelligentie. Zo krijgt de psychologe een zicht op de sterkere en zwakkere facetten van het kind. Op basis hiervan kunnen er maatregelen genomen worden op school of kan verdere studiebeleiding gericht opgestart worden.

Naast de inhoud van de intelligentietest observeert de kinderpsycholoog ook het kind tijdens de afname van de test. Werkhouding, concentratievermogen, motivatie en zelfs faalangst kan op die manier een stuk in kaart gebracht worden. Ook dit wordt in het verslag verwerkt dat wij altijd voorzien bij het afnemen van een intelligentietest.

Tot slot nog even dit: het menselijk intellect is zoveel meer dan enkel het IQ. Ook emotioneel aanvoelen, muzikaal zijn, goed kunnen tekenen zijn uitingen van intelligentie die door een IQ-test niet worden gemeten.