Executieve functies
Wat betekenen ze en hoe kunnen we ze ondersteunen?
Wat is de betekenis van ‘executieve functies’?
Executieve functies zijn cognitieve vaardigheden die ons helpen om ons gedrag, onze gedachten en emoties doelgericht te sturen. Ze zijn de ‘managers van ons brein’, ; zo helpen ze ons onder andere om beslissingen te nemen, prioriteiten te stellen, onze impulsen te beheersen en om onze emoties te reguleren. In zo goed al alle domeinen van ons leven hebben we onze executieve functies hard nodig! De ontwikkeling ervan begint al in de vroeger kindertijd, het is dus belangrijk dat ze goed functioneren.
Welke executieve functies zijn er
Er bestaan verschillende executieve functies. De belangrijkste zijn:
- • Werkgeheugen: de vaardigheid om informatie in het geheugen te onthouden bij het uitvoeren van complexe taken. Kinderen (en volwassenen) waarbij het werkgeheugen minder goed functioneert hebben onder andere moeite met het onthouden van (meervoudige) instructies, moeite met het onthouden van spelling- en rekenregels alsook problemen met het onthouden van letters bij het aanvankelijk lezen.
- • Inhibitie (impulscontrole): het vermogen om na te denken voordat je iets doet en een automatische impuls te onderdrukken. Kinderen die inhibitie-problemen flappen er onder andere uit wat er in hun hoofd zit zonder hierbij na te denken, zijn ongeremd in hun gedrag waardoor het lijkt dat ze niet luisteren en hebben moeite met wachten.
- • Cognitieve flexibiliteit: mate waarin het kind kan omgaan met verandering van situatie of activiteit, maar ook van aanpak, denkwijze of onderwerp. Kinderen die weinig cognitieve flexibiliteit hebben kunnen zich onder andere moeilijk aanpassen aan omstandigheden die veranderen en hebben moeite om los te komen van het idee en het plan zoals zij het in hun hoofd hadden. Verrassingen zijn eerder moeilijk dan leuk voor hen.
- • Plannen en organiseren: het vermogen om een doel te bepalen, stappen te bedenken hoe dat doel te realiseren en deze ook in de juiste volgorde uit te voeren. Kinderen die problemen hebben met plannen en organiseren hebben vaak een chaotisch hoofd wanneer het op planning aankomt, vertonen uitstelgedrag omdat ze het overzicht kwijt zijn en vergeten vaak spullen die ze nodig hebben.
- • Emotieregulatie: de mate waarin iemand in staat is om de eigen emoties te begrijpen en in goede banen te leiden. Kinderen die problemen hebben met het reguleren van hun emoties vertonen vaak zeer hevige emoties zoals woede-uitbarstingen, snel wenen, impulsief gedrag, maken snel ruzie of gaan bepaalde situaties opvallend gaan vermijden.
Kan je executieve functies meten en verbeteren?
Jazeker! Zo nemen wij bij praktijk Mobiel onder andere de NEPSY-II-NL test af; dat is een erkende en wetenschappelijk onderbouwde neuropsychologische testbatterij voor het in kaart brengen van verschillende executieve functies voor kinderen van 5 tot en met 12 jaar. De resultaten die we bekomen met deze test voor executieve functies zijn uiterst geschikt bij het onderbouwen van diagnoses en het vaststellen van passende interventies voor verschillende problemen bij kinderen. Bij praktijk Mobiel vinden we het belangrijk om hier een uitgebreid verslag aan te koppelen met voldoende concrete handvaten en adviezen om hier achteraf zowel thuis als op school mee aan de slag te kunnen gaan.
Daarnaast kan ook een intelligentietest inzicht geven in bepaalde executieve functies. Een IQ test kan al vanaf 2,5 jaar gebeuren.
Omdat we het bij praktijk Mobiel belangrijk vinden om ook de omgeving van het kind te betrekken bij het testonderzoek zullen we de ook steeds de ouders (en/of andere nabije verzorgers) en de school bevragen. Dit kan in de vorm van gesprekken, vragenlijsten en/of een klasobservatie.
In het uitgebreide verslag van praktijk Mobiel geven we ook steeds advies op maat mee hoe bepaalde executieve functies te verbeteren en/of uit te dagen. Zo is het spelletje Halli Galli Junior’ een leuk spelletje om de inhibitie/impulscontrole van kinderen te verbeteren, kan aandacht en organisatievermogen van kinderen al getraind worden met behulp van een time-timer en kan speelgoed met open einde interessant zijn om de cognitieve flexibiliteit te verbeteren.
Win tijd!
Onze kinderpsycholoog komt aan huis in Oost-Vlaanderen!
Een sessie aan huis heeft een minimale impact in jouw dagelijkse gezinsplanning.
Bovendien leert onze kinderpsycholoog jouw kind in zijn omgeving kennen. Waardoor je zoon of dochter sneller resultaten gaat ervaren.
Voor gesprekken die moeilijker in te passen zijn in de thuissituatie kan je steeds terecht in onze praktijkruimte te Gent.
Je kan op ons rekenen in:
• De Pinte• Destelbergen• Evergem• Gent• Lievegem• Melle• Merelbeke• Sint-Martens-Latem